Cờ úp là một biến thể của cờ Tướng, có nguồn gốc từ Trung Quốc và hiện rất phổ biến. Trò chơi hấp dẫn kỳ thủ bởi sự biến hóa khôn lường trong diễn biến dù có những luật lệ bắt buộc riêng. Nếu như đang muốn tìm hiểu về môn cờ này, anh em hãy tham khảo nội dung hướng dẫn chi tiết trong bài viết của BJ88.
Nguồn gốc, khái niệm
Cờ úp được bắt nguồn từ Hồng Kông, Trung Quốc, thường được biết đến với tên gọi cờ Triều Châu. Dù chỉ là một biến thể của cờ Tướng, tuy nhiên trò chơi lại phổ biến rộng rãi và có đông đảo người chơi yêu thích, tham gia. Năm 2000, giải đấu chính thức đầu tiên cho phiên bản này với cấp độ thế giới đã được tổ chức ở Hồng Kông. Tại Việt Nam, thể loại này du nhập vào những năm 90, bắt đầu ở Sài Gòn sau đó nhanh chóng có mặt ở nhiều địa phương khác.
Nói một cách đơn giản nhất, ngoại trừ 2 quân Tướng thì tất cả các quân khác trong cờ úp đều được giữ bí mật trên bàn cờ và xáo trộn ngẫu nhiên. Sau đó lại được sắp xếp theo thế trận của nguyên bản và nước đi đầu cũng tuân thủ theo luật cờ Tướng dựa theo vị trí hiện thời. Nước đi đầu tiên hoàn tất, quân cờ được lật ra và từ lượt đánh thứ hai trở đi, đánh như phiên bản gốc.
Tìm hiểu các quân và bàn cờ úp
Hai yếu tố anh em cần nắm vững trước khi tìm hiểu về cách đánh chuẩn đó chính là cách di chuyển của các quân và sắp xếp bàn chơi. Cụ thể đó là:
Cách di chuyển của quân cờ
Theo quy định, mỗi ván cờ úp cần có đủ 32 quân, chia đều cho hai bên. Trong đó bao gồm 16 đen và 16 đỏ, chia thành 7 loại quân, cụ thể là:
- Tướng: Là quân duy nhất được phép lộ mặt trong ván cờ, di chuyển trong phạm vi 1 ô vuông ngang hoặc 1 ô vuông dọc. Lưu ý không được phép đi ra ngoài phạm vi Cung Tướng (gồm 4 hình vuông nhỏ được phân định bởi 2 đường chéo. Đặc biệt, hai Tướng của hai bên không được đối mặt nhau (gọi là lộ tướng).
- Sĩ: Di chuyển theo đường chéo của từng ô một và được quyền vượt sông để ăn Tướng bên đối thủ.
- Tượng: Theo luật cờ úp, Tượng được di chuyển theo hướng chéo 2 ô, có thể ngang hoặc dọc, không bị chặn giữa. Tương tự như Sĩ thì quân cờ này cũng được phép vượt sông để chinh chiến.
- Xe: Tùy theo chiến thuật, Xe có thể di chuyển ngang hoặc dọc (không giới hạn ô) trên bàn cờ, miễn cho không bị bất kỳ cản trở bởi bất kỳ quân nào trên đường đi. Với đặc quyền này, đây là quân được xem là mạnh nhất.
- Pháo: Có cách đi giống xe, tuy nhiên nếu muốn ăn một quân cờ nào bắt buộc ở giữa phải có 1 quân khác.
- Mã: Hướng đi hợp lệ là 2 ô ngang 1 ô dọc hoặc ngược lại và không bị chắn bởi vật cản.
- Tốt: Mỗi lượt chỉ đi được 1 ô, trường hợp chưa sang sông thì chỉ tiến không quyền lùi. Trường hợp đã qua địa phận bên đối thủ có thể đi ngang hoặc thẳng tiến.
Cách xếp bàn cờ úp
Các quân cờ phải lật úp xuống và sắp xếp ngẫu nhiên theo như luật bàn cờ Tướng ngoại trừ hai quân Tướng được lật ở đúng vị trí. Cụ thể như sau:
- Ở tuyến đáy tức hàng cuối cùng, sẽ có 9 quân (1 Tướng và 4 bên 4 quân).
- Hàng thứ 3 sẽ đặt hai quân cờ, vị trí Pháo.
- Hàng thứ 4 (tuyến Tốt) đặt 5 quân cách đều nhau 1 ô.
Cách chơi cờ úp
Mục tiêu khi tham gia ván cờ chính là ăn được Tướng của bên đối phương. Theo luật hai bên sẽ được nhận 16 quân cùng màu (đỏ hoặc đen) sau đó sắp xếp theo như hướng dẫn ở trên và quyết định người chơi đi trước. Bên phía có lượt đi đầu sẽ di chuyển 1 quân cờ đang úp tuân theo vị trí hiện tại. Ví dụ quân úp đang ở vị trí của Tốt thì phải di chuyển tiến lên 1 ô.
Tiếp đó, quân cờ đó sẽ được lật ngửa lên và từ thời điểm này sẽ di chuyển theo đúng luật đi vốn có. Ví dụ như quân lật lên là Xe thì từ nước đi thứ 2 trở lên sẽ di chuyển theo hàng ngang hoặc dọc. Ngoài ra trong cờ úp cũng có một số ngoại lệ trong việc di chuyển, giúp chiến thuật đánh của người chơi trở nên đa dạng hơn. Cụ thể đó là:
- Quân sĩ không bị giới hạn trong cấm cung mà có thể di chuyển ở khắp bàn cờ theo hướng chéo, miễn sao trên đường đi không bị cản bởi bất kỳ quân nào.
- Quân Tượng không bị giới hạn phần lãnh thổ mà có thể vượt sông tiến thẳng đến bên phần lãnh thổ của đối phương.
Cờ úp là một phiên bản đặc biệt, có lối chơi kịch tính hơn cờ Tướng nguyên bản vì thế nhanh chóng được phổ biến rộng rãi. Trên bài viết là luật và cách chơi cơ bản để anh em có thể tham gia đánh 1 ván hợp lệ. Tuy nhiên đây là trò chơi trí tuệ vì thế nên học hỏi thêm một số mẹo chơi, chiến thuật hợp lý để có được chiến thắng.
